Kötü alışkanlıklar nasıl alt edilir?

Alışkanlık, herhangi bir şekilde öğrenilen ve bilinçsiz yapılabilecek hale gelene kadar tekrarlanıp kişide otomatik oluşabilecek davranışlardır. Oluşan bu otomatik davranışlar, kişinin beynini meşgul edip başka şeylere yönelmesini ve odaklanmasını engellediğinden dolayı kötü alışkanlıklar haline gelebilmektedir. Alışkanlıkları tek seferliğe mahsus olsa bile dizginleyemedikten sonra onları alt etmek zorlaşabilmektedir. Hele ki bu alışkanlıklar arzu edilen boyutta ise bu durum daha karmaşık bir hale dönüşebilmektedir. Peki biz bu karmaşık durumdan en az zararla nasıl kurtulabiliriz. Bir anda gelen bu istekler kişinin ömrü boyunca belki de pişmanlık yaşayacağı, unutamayacağı fakat yapmaktan da kendini geri alamayacağı alışkanlıklara sebebiyet verebilecektir. Alışkanlıklar 2 şekilde meydana gelebilmektedir;

  •  Haddinden fazla tekrarlandıktan sonra
  •  Fayda sağladığı düşünüldüğü için

İlkiyle başlayalım. Bazı davranış veya durumları fazla tekrarlarsanız alışkanlık haline gelebilir. Bu tarz durumlarda bazı alışkanlıklar kişiye zarar vere bilir. Ancak yapılan araştırmalara göre farklı alışkanlıklar farklı zaman dilimlerinde kendini gösterebilmektedirler. Örneğin; 40 sabah kendinizi en erken kaçta kalmak istiyorsanız ona göre saatinizi kurup kalmak için zorlarsanız 40. Günün sonunda artık vücudunuz o saate uyarlanmış bir biçimde o saatte hatta daha erken kalkmak için sizi uyaracaktır.

04151412_bag

İkinci olarak hemen hemen her alışkanlığın kişiye fayda sağladığı düşünülmektedir. Çoğu zaman bu düşünceler bilinçaltımıza öyle bir yerleşmiştir ki doğru olduğuna kesinlikle inanırız. Bunları, ilk seferde kolay kolay yanlış olduğuna veya kötü olduğuna inanmayız. Örneğin; sigarayı bırakmak istemeyen bir kişi, bu eylemin kendi ruh haline, bedenine iyi geldiğini, onu rahatlattığını düşünebilir ve bu düşüncesini etrafındaki herkse lanse etmek isteyebilir. Böyle bir durumda aslında kişi kendini kandırmış olur. Gerek ülkemiz de gerekse de diğer ülkelerde, kötü alışkanlıklarla her yaşta ciddi bir mücadele verilmektedir. Alışkanlıklardan kurtulmanın çok zor olmasının nedeni ise ‘ bilinç’ denilen kavramdır. Daha önce çok defa karşılaştığımız bir durumda verdiğimiz tepkiler, bir süre sonra aynı durumla tekrar karşılaştığımız da verdiğimiz tepkilerle eşdeğer olabilmektedir. Alışkanlıklar, zor vazgeçilen durum ve davranışlar halini alır. Alışkanlıklardan zor ve güç vazgeçilmesinin sebebi de bazen bu davranışların tekrarlanmasından keyif almak olabilir.

halusinasyon

Peki kötü alışkanlıklar nasıl alt edilir? Bu sorunun cevabı oldukça zordur. Çünkü kişinin hem ruhsal hem de fiziksel yapısından kaynaklanan alt etme süresi ve iradesi farklılaşabilmektedir. Bu yüzden kötü alışkanlıkların alt edilmesinin tek bir yolu yoktur. Bu yolda başarılı olabilmek için birden fazla metot uygulamak ve kendimizi gereğinden fazla motive etmek gerekmektedir. Birkaç strateji belirleyerek kötü alışkanlıklarınızdan kurtulabilirsiniz.

  •  Planlı olmak
  •  Disiplinli olmak ve bilinçli hareket etmek
  •  Doğru yaklaşım edinmek
  •  Alışkanlıklara engel koymak
  •  Pozitif olmak
  •  Kendini ödüllendirmek

Eğer bir alışkanlıktan kurtulmak veya beğenmediğiniz bir davranışınızı değiştirmek istiyorsanız bu konuda plan yaparak başlayabilirsiniz. Yaptığınız planda başarılı olmak istiyorsanız kararlı olarak buna inanmalı ve kurtulmayı hedef olarak seçmeniz gerekmektedir. Planınıza size en çok zarar veren ve hayatınızı en çok etkileyen alışkanlıklardan başlamanız daha da kararlı olmanıza yardımcı olacaktır. Alışkanlıklardan kurtulmak için, otokontrol mekanizmanızı her zaman aktif tutmaya çalışmalısınız. Oluşabilecek hata veya dikkatsizliklere karşı, kendinizi her zaman kontrol etmeli ve zorlandığınız durumlarda, bu alışkanlıklarınızdan hangi sebeplerle kurtulmak istediğinizi hatırlayın. Bilinçli olarak yapılan bu davranışlar sizi kötü alışkanlıklarınızdan alıkoyar ve mutlu bir yaşan sürmenize yardımcı olur.

Alışkanlıklardan ya bir anda bırakmak ya da zamanla azaltmak şeklinde vazgeçilebilir. Önemli olan, kişinin o alışkanlıklardan vazgeçip, istikrarlı olmasıdır. Kötü davranışları alt etme sürecinde alışkanlıklara yönlendirecek davranış ve durumlardan uzak durmak çok önemlidir. Örneğin; alkol kullanan bir grup arkadaşınız var ise ve sizde bu durumdan kurtulmak istiyor iseniz, onlarla daha az görüşün veya farklı ortamlarda farklı aktivitelerde bulunmaya çalışarak bu duruma engel koymuş ve kararlı bir şekilde kötü alışkanlığınızı yenmiş olabilirsiniz. Oluşturduğunuz ve yapmakta kararlı olduğunuz planlarınızı yakınlarınızla paylaşarak destek almanız bu süreci daha kolay ve kısa sürede atlatmanız açısından önemli olacaktır.